Wat bespaart LED echt? Verbruik, terugverdientijd en levensduur doorgerekend

Hoeveel verbruikt een lamp per jaar?

Het verbruik van een lamp reken je zo uit:

kWh per jaar = watt × branduren per dag × 365 ÷ 1000

Een lamp van 50 W die drie uur per dag brandt, verbruikt 50 × 3 × 365 ÷ 1000 = 54,75 kWh per jaar. Vermenigvuldig met je stroomprijs en je weet wat ze kost. De tabel rekent met drie branduren per dag en € 0,32 per kWh; verderop staat waar dat bedrag vandaan komt.

Hoeveel watt LED vervangt een gloeilamp of een halogeenspot?

Vergelijk op licht, niet op watt. Voor lampen die in alle richtingen stralen, legde de Europese Unie in Verordening 244/2009 vast wanneer een lamp gelijkwaardig is aan een gloeilamp: 806 lumen voor 60 W, 1521 lumen voor 100 W. De volledige tabel staat in hoeveel lumen per ruimte.

Voor spots gold een aparte tabel, in Verordening 1194/2012. Die geeft per halogeenreflector de lichtstroom in een kegel van 90 graden, de bundel waar het om gaat. Een gewone halogeen-GU10 is een PAR16-reflector.

Een ledspot van 5 W vervangt dus ruim een halogeen-GU10 van 50 W: tien keer minder vermogen, en meer licht. Let bij spots naast de lumen ook op de bundelhoek, anders wordt het licht een felle vlek of juist een zachte waas.

Welke stroomprijs reken je?

Je eigen prijs per kWh, van je factuur of je contract. Die verschilt per leverancier, per contract en per maand. Wil je een richtgetal, dan zijn dit de meest recente officiële cijfers:

• België. Voor het vierde kwartaal van 2026 gebruikt de overheid voor de terugbetaling van thuisladen 32,25 cent per kWh in Vlaanderen, 36,88 cent in Brussel en 37,79 cent in Wallonië. Het zijn gemiddelde all-inprijzen van de CREG, met energie, nettarieven, heffingen en btw, over mei, juni en juli 2026, voor een gezin met een digitale meter, een elektrische wagen en 8000 kWh per jaar.
• Europees vergelijk. Eurostat meldt voor de tweede helft van 2025 voor Belgische gezinnen met een verbruik van 2500 tot 5000 kWh € 0,3499 per kWh, belastingen inbegrepen, tegen € 0,2896 gemiddeld in de EU.
• Nederland. Volgens het CBS kostte een extra kWh in augustus 2026 gemiddeld € 0,1469 aan variabel leveringstarief en € 0,1109 aan energiebelasting, beide met btw: samen ongeveer € 0,26. De vaste kosten en de belastingvermindering veranderen niet met je verbruik, dus voor een besparing tel je alleen dat bedrag per kWh.

In Vlaanderen speelt nog iets mee. Sinds 1 januari 2023 betaal je ongeveer de helft van de nettarieven via een capaciteitstarief op je hoogste maandpiek in kW, en de andere helft per kWh. Verlichting verandert die piek nauwelijks. Een bespaarde kWh levert in Vlaanderen dus iets minder op dan de gemiddelde all-inprijs. Wie voorzichtig wil rekenen, neemt daar € 0,30.

Hoe lang gaat een ledlamp mee?

De levensduur van een ledlamp wordt opgegeven als L70B50: het aantal branduren waarna de helft van een partij lampen minder dan 70 % van hun oorspronkelijke licht geeft. Zo staat het in de Europese ecodesignverordening 2019/2020. De maat gaat dus over geleidelijk zwakker worden, niet over plots uitvallen.

Lucide geeft voor zijn dim-to-warm ledspot 25.000 uur op, LEDVANCE voor zijn COB-ledstrips 50.000 uur. Ter vergelijking: een gloeilamp ging volgens licht.de ongeveer 1000 uur mee, een laagspanningshalogeenlamp tot 4000 uur. Bij drie branduren per dag is 1000 uur nog geen jaar, en 25.000 uur ruim twintig jaar.

Die getallen gelden onder de omstandigheden waarin ze gemeten zijn. Warmte verkort de levensduur het meest: een ledlamp in een klein gesloten armatuur of een ingebouwde spot zonder ventilatie haalt ze niet altijd. Laat ruimte rond de lamp, en kies in gesloten armaturen een lamp met een lager vermogen.

Wat kost een spot over zijn hele levensduur?

Bij een lamp die veel brandt, is de aankoopprijs het kleinste deel van de rekening. Neem de 25.000 uur van een goede ledspot als maatstaf. Een halogeenspot van 50 W verbruikt in die tijd 1250 kWh, aan € 0,32 ongeveer € 400 aan stroom, en je koopt onderweg verschillende vervangers. Een ledspot van 5 W verbruikt 125 kWh, of € 40, plus de aankoopprijs van één lamp.

Per spot scheelt dat dus ruim € 350 over de levensduur. In een keuken met tien spots is dat een bedrag waarvoor je ook betere armaturen kunt kopen. Andersom: een goedkope ledspot die na een paar jaar zwakker wordt of gaat flikkeren, haalt die som niet, en dan is het verschil in aankoopprijs snel weg.

Wanneer loont vervangen minder?

• Lampen die zelden branden. In een berging, een zolder of een logeerkamer duurt het jaren voor een ledlamp zich terugverdient. Vervang ze als de oude kapotgaat.
• Lampen die al led zijn. Een nieuwere ledlamp is vaak iets zuiniger, maar van 7 naar 5 W besparen levert bij drie uur per dag nog geen € 1 per jaar op.
• Spots op 12 V. Ledspots van 12 V werken niet altijd met de transformator die voor halogeen bedoeld was. Moet die vervangen worden, dan stijgt de investering. Zie lampfittingen uitgelegd.
• Dimmers. Een oude dimmer voor halogeen werkt vaak slecht met led. Reken een leddimmer mee waar je dimt; zie ledlampen dimmen.

Hoe bespaar je nog meer dan met de lamp alleen?

De grootste besparing zit in de overstap naar led. Daarna helpt vooral minder branduren en minder licht waar het niet nodig is:

• Dimmen. Een gedimde ledlamp neemt minder vermogen op. Wie ’s avonds op een derde brandt, verbruikt duidelijk minder dan op vol vermogen.
• Bewegingsmelders en schemerschakelaars in gangen, trappen, berging en buiten, waar licht vaak blijft branden zonder dat iemand er is.
• Licht op maat. Een kamer met twee keer te veel lumen verbruikt twee keer te veel. Reken uit wat je echt nodig hebt in hoeveel lumen per ruimte.
• Slimme lampen met mate. Een slimme lamp blijft ook uitgeschakeld een klein beetje stroom gebruiken om bereikbaar te blijven. Bij een paar lampen is dat verwaarloosbaar, bij tientallen tel je het mee.

Zegt het energielabel iets over de besparing?

Het nuttigste getal op het label is niet de letter, maar het verbruik in kWh per 1000 uur. Dat is gelijk aan het vermogen in watt en past rechtstreeks in de formule hierboven. De letter zelf is streng: veel goede ledlampen staan in klasse E, F of G. Hoe dat komt, lees je in het energielabel voor verlichting.